Vaginal akıntılar kadınların en çok sağlık merkezlerine, kadın-doğum polikliniklerine ve muayenehanelere başvurma sebeplerinden biri. Oldukça can sıkıcı bir durum. Özellikle yaz döneminde bir takım hijyenik kurallara pek dikkat edilemeyeceği için vaginal akıntı şikayeti oldukça artar.
Genital bölgenin hava sıcaklığı etkisiyle terlemesi, mayo-bikinilerin üzerimizde ıslak kalması, yeterince dezenfekte edilmeyen kirli havuz suları veya aşırı klorlanmış havuz suyu nedeniyle vagen florası bozulur ve vaginal akıntı şikayeti baş gösterir.
Öncelikle her vaginal akıntı patolojik midir ya da hangi tip vaginal akıntı şikâyetinde ihmal edilmeden doktora başvurmalı bunlardan bahsetmek gerekir.
Vagina anatomik olarak cinsel ilişkiye girilen yerdir ve burası zaten her zaman ıslaktır. Ergenlik döneminden menopoza kadar olan dönemde estrogen hormonu etkisiyle vagende bir takım bezlerden sürekli bir salgı salgılanır ve böylece vagen mukozası her zaman ıslak ve nemlidir. Sebebi de cinsel ilişkiyi kolaylaştırmak ve konforlu hale getirmek içindir. Tamamen kuru olması arzu edilen bir şey değildir. Aksi halde cinsel ilişki son derece ağrılı ve acılı olur, bir takım açık yaralar meydana gelir. Ayrıca cinsel ilişki öncesi uyarılma esnasında da vajina girişinde bir takım bezlerden yine aynı şekilde salgı artışı olur ve bu da cinsel ilişkiyi kolaylaştırmak içindir.
Ayrıca adet dönemi içinde yumurta çatlaması günlerine denk gelen 12.-14. günlerde vajinal akıntıda belirgin miktarda artış olur ki, bunun sebebi de cinsel ilişki esnasında vajinaya boşalan meninin içindeki spermin rahim kanalından kolayca geçebilmesi ve tüplere ulaşıp yumurtayı döllemesi içindir.
Tüm bu bahsedilen akıntı normal, fizyolojik yani doğal akıntıdır. Olması gereken bir durumdur. Renksiz ve kokusuzdur. Yumurtlama dönemlerinde akıntı miktarının artışından ötürü bir miktar iç çamaşırını kirletebilir, bazen rengi yumurta akı şeklinde olabilir ancak tamamen doğaldır ve vagen mukozası içinde bir takım mikroorganizmalar doğal halde bulunur. Bunlara yararlı bakteriler diyoruz. Özellikle “Laktobasiller” vagendeki glikojeni parçalayıp laktik asite çevirir ve ortam PH’ının asidik olmasında rol oynar. Vagen PH’ı bu nedenle normal şartlarda 3,8-4,5 civarındadır. Bu asit PH diğer patojen bakterilerin parçalanmasına yol açar.
Ancak koşullar değiştiği takdirde bu vagen PH’ı da bozulur. Mesela Türk kadınlarının çok yanlış yaptığı bir uygulama var. Adet sonrası veya cinsel ilişki sonrası abdest almak amacıyla vajina içini duş başlığıyla şiddetli su püskürterek yıkamaya çalışmak sağlıklı vagen florasının suyla beraber atılmasına yol açıyor ve bu da bir takım enfeksiyonlara açık hale getiriyor. Ayrıca herhangi bir nedenle kulak, diş, akciğer iltihabı gibi hastalıklar nedeniyle antibiyotik kullanmak zorunda kalmak enfeksiyona sebep olan bakterileri öldürdüğü esnada bizim yararlı laktobasillerimizin de ölmesine yol açıyor.
Vagen PH’ı bozulduğunda bir takım fırsatçı enfeksiyonlara vaginayı açık hale getirir. Vagen iltihaplanır ve bu duruma Vaginit denir. Fırsatçı enfeksiyonlardan en önemlisi Bakteriel Vaginosis diğeri de Mantar enfeksiyonları’dır.
Laktobasillerin azlığı nedeniyle bozulmuş florada etkili olup çoğalan özellikle Gardnerella vaginalisin vagen içinde artmasıyla oluşan istenmeyen kötü kokulu akıntılara sebep olan bir enfeksiyondur. Gri-beyaz, hafif sarımsı, bol miktarda kötü kokulu ( balık kokusu tipiktir) akıntı mevcuttur. Bu kötü koku özellikle adet sonrası ve cinsel ilişki esnasında artmaktadır. Bakteriyel vaginosis cinsel ilişki ile bulaşabileceği gibi cinsel hayatı henüz başlamamış genç kızlarda veya cinsel hayatı olmayan kadınlarda da görülebilir. Tedavisinde uygun antibiotiğin yanı sıra vaginal ortamın glikogen ve laktik asidini sağlayıp laktobasillerin artmasına yol açacak vaginal jellerin de uygulanması gerekir.
Vaginada Candida dediğimiz mantar enfeksiyonu da en sık antibiotik kullanımı sonrasında, gebelikte, şeker hastalarında veya vücut immun sistemi( bağışıklık direnci) bozulmuş kişilerde mesela kanser tedavisi gören hastalarda daha sık görülür. Cinsel yolla pek geçmez. Belirgin kaşıntı, kızarıklık ve rahatsızlık yapar. Cinsel ilişki son derece ağrılı ve acılıdır. İdrar yapma esnasında agrı ve acı vardır. Vaginal akıntı süt kesiği veya peynir şeklindedir veya krem tarzında beyazdır. Kokusuzdur. Koku olması bakteriel enfeksiyonun da eklendiğini gösterebilir. Tedavisinde ağızdan veya vaginal yoldan uygulanan tablet ve fitiller verilmektedir. Aynı şekilde vaginal ortamın glikogen ve laktik asidini sağlayıp laktobasillerin artmasına yol acacak vaginal jellerin de uygulanması gerekir.
Diğer bir vaginal enfeksiyon ve akıntı sebebidir. Cinsel ilişki ile bulaşır. Çok bol miktarda sarı-yeşilimsi akıntı yapar, akıntı çok kötü kokuludur. Akıntı nedeniyle yanma ve kaşıntı belirgindir. Kasıklarda ağrı olabilir. Muayene esnasındaki bulgular ve alınacak kültür antibiogram testi ile tanı konulur. Tedavisinde uygun antibiotikler kullanılır. Mutlaka erkek partnerin de tedavi edilmesi gerekir. Aksi halde enfeksiyon tekrar edebilir.
Menopoz döneminde de Östrojen hormonunun eksikliği nedeniyle vajinal PH değişir, laktobasiller azalır, vagen de kuruluk meydana gelir. Vajinal kuruluğa bağlı oluşan vajinal kaşıntı ve yanma hissiyle beraber hafif kanlı vaginal akıntı görülebilir.
Ayrıca vajinal akıntı rahim veya rahim ağzında kanser nedeniyle oluşabilir. Bu durumda üzerinde ince kanlı çizgiler bulunan bol sümüksü akıntı görülebileceği gibi, koyu renkli bol kanlı parçalar halinde de gelebilir. Akıntı genellikle kötü kokuludur. Dikkatle değerlendirmek ve ileri tetkikler yapmak gerekir.
Eğer eskiye nazaran normalden fazla akıntı, yanma, kaşıntı şikayetiniz varsa veya cinsel ilişki esnasında ağrı, yanma, koku hissediyorsanız, akıntınızın rengi sarı- yeşil-gri-kırmızı ise veya köpüklü bir akıntı geliyorsa, cinsel ilişki esnasında veya sonrasında kanamanız oluyorsa mutlaka bir kadın-doğum uzmanına yani jinekoloğa başvurmalısınız. Bütün bunların hepsi vaginal enfeksiyon işaretleridir ve mutlaka doğru şekilde tedavi edilmesi gerekir. Aksi halde vagende enfeksiyona sebep olan etkenler çoğalmaya devam eder ve yukarı doğru ilerleyip rahime, tüplere ve yumurtalıklara ulaşır. Bu durum rahim-tüp ve yumurtalıkların iltihaplanmasına, tıkanmasına, yapışıklıklara ve hatta kısırlığa sebep olabilir. Kronik pelvik enfeksiyon dediğimiz tedavisi son derece zor, hatta bazen mümkün olmayan ciddi karın ağrılarına ya da rahim ağzında yaraya sebep olabilirler.
Vücudunuzun ürettiği normal vajinal akıntı adet döngüsü boyunca ve hayatınızın çeşitli dönemlerinde değişir. Farklı zamanlarda hafifleyebilir veya artabilir.
Genellikle sağlıklı vajinal akıntılar:
Hamilelikte vücudunuz her zamankinden daha fazla vajinal akıntı üretir. Menopozda yumurtlamadığınız ve estrojen seviyeleri azaldığı için daha az vajinal akıntı deşarjı olur veya hiç olmaz. Sonuç olarak premenopoz ve menopoz sonrası dönemindeki kadınlar vajinal kuruluk yaşamaktadır.
Anormal vajinal akıntı bir enfeksiyonun, cinsel yolla bulaşan bir hastalığın veya başka bir sağlık problemine işaret edebilir:
Mantar enfeksiyonu, vajinit, bakteriel vajinosis, trichomonans, bel soğukluğu( gonore), klamidia, pelvik inflamatuar hastalık (PID) gibi
Vajinada yabancı bir cisim nedeniyle de vajinal akıntınızda değişiklik fark edebilirsiniz. Eğer bir kız çocuğu ergenlikten evvel vajinal akıntı yaşarsa vajina içinde yabancı cisim, tuvalet kağıdı parçası..vs olma ihtimali yüksektir.
Anormal vajinal akıntı vajinal duş yapmanın bir yan etkisi de olabilir. Vajina içini su veya diğer ürünlerle temizlemek vajina içindeki normal bakteri dengesini etkileyerek aslında enfeksiyona sebep olabiliyor. Doktorlar tarafından asla tavsiye edilmeyen bu durum enfeksiyonalara, cinsel yolla bulaşa hastalıklara ve doğurganlık sorunlarına yol açabilir.
Eğer maya yani mantar (kandida) enfeksiyonunuz varsa doktorunuz ağızdan hap, vajinal ovul veya krem şeklinde bir antifungal bir ilaç reçete edecektir. Trichomons veya bakteriyel vajinozis gibi bakteriel enfeksiyonlara bağlı akıntılarda doktorunuz reçetenize antibiyotik ekleyecektir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar partnerinizle beraber kullanacağınız antibiyotiklerle tedavi edilir. Bir seferde birden fazla enfeksiyona sahip olmanız mümkündür.
Op.Dr.Ebru KİRAZOĞLU YILDIRIM (Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı) için Randevu İletişim Bilgileri aşağıdadır.
Adres: Haliliye / ŞANLIURFA
Telefon: 0(532) 311 83 84
Haber, Duyuru, ve her türlü gelişmeden haberdar olmak için e-bülten aboneliğini yaptırınız