Dış gebeliğin diğer adı ektopik gebeliktir. Yumurtalıktan atılan yumurta hücresi, rahim ağzı yoluyla rahmi geçip gelen spermlerden biri ile, döl yatağında (rahimde) karşılaşır ve tüplerde spermler arasında en iyi olanı yumurta ile döllenir. Tüplerde döllenen yumurta normalde rahime gider ve oraya yerleşir ve büyümeye başlar, ardından fetüs oluşur.
Döllenen yumurta rahimde gitmesi gereken yere gidip yerleşemez ve başka bir yere yerleşip büyümeye çalışır ise bu gebeliğe dış gebelik denilmektedir. Gebeliklerin yaklaşık olarak 1-2% kadarı bu sağlık sorununa bağlı olarak gelişmektedir. Yıllar geçtikçe bu oran artmaktadır. Sebebi ise, erken teşhis yöntemlerinin gelişmesi, dış gebeliğe neden olabilecek risk faktörlerin artması, tüp bebek yöntemlerinin fazla kullanılmaya başlanmasıdır.
Dış gebelik kesesinin en fazla yerleştiği yer, döllenmenin gerçekleştiği tüplerdir (98%). Bunun dışında nadir de olsa, tüp ile rahmin birleştiği bölgeye (uterin kornulara), karın içi boşluğa (abdominal kavite), yumurtalıklara, rahim ağzına da (serviks) embriyo yerleşip, bu tür bir hamilelik oluşabilmektedir.
Yıllar önce, gebelerde ilk 3 aylık süre içerisinde anne ölümlerinin en önemli sebepleri arasında bu tür hamilelikte durumları yer alırken, günümüzde teknolojinin ve farkındalığın artması, modern teşhis yöntemlerinin kullanılması nedeniyle artık bu sebepten anne ölümleri nadiren izlenmektedir. Hamilelik her durumda döllenmiş bir yumurta ile başlamaktadır. Normal şartlarda döllenmiş yumurtanın rahmin iç yüzeyine tutunması gerekir. Bu tür hamilelikte ise döllenmiş bir yumurta uterusun ana boşluğunun dışında bir yere tutunur, burada büyümeye başlar ve ortaya çıkan durum dış gebelik olarak isimlendirilir.
Bu tür hamile kalma durumunda , genel olarak yumurtaları yumurtalıktan rahme taşıyan fallop tüplerinden birinde yaşanır. Bu tarz dış hamilelikler tübal hamilelik olarak da bilinmektedir. Nadiren abdominal kaviste, yumurtalık içerisinde ya da serviks adındaki rahim boynunda da gebelik dışoluşması mümkündür.
Dış gebeliğin belirtileri tıpkı hamilelik belirtileri gibi son adet tarihinden sonraki 5 ila 8. haftalar arasında görülür. Klasik belirtiler arasında kasık bölgesinde ağrı, vajinal kanama veya leke durumu, adet gecikmesidir. Normal hamilelik belirtileri yaşanabilmesinin aksine sağlıklı bir gebelik ile arasında bazı farklar söz vardır. Belirtiler arasında şunlar sıralanabilir;
Bu hamilelik türünde adet görülür mü sorusunun yanıtı “normal hamilelikte adet görülme ihtimali ile eşit” olarak verilebilir. Sağlıklı gebelikte olduğu gibi regl kanaması beklenmez ama nadiren adet kanaması görülebilir.
Dış hamilelik belirtileri son adet tarihini sonrasındaki 5 ile 8. haftalar arasında başlar. 5. haftada dış gebeliğin genel belirtileri görülebilir ya da hiçbir belirti görülmeyebilir.
Ektopik gebelik rahmin dışında gerçekleşen bir gebeliktir. Anne adayı için çok tehlikelidir. Bu tür hamilelikte embriyo belirli bir haftadan sonra gelişmez ve ölür. Bu hamilelik türü normal gebeliğe dönüşemez.
Karın bölgesinin tek yanında meydana gelen, bıçak saplanmasına benzer keskin ağrı, kilo kaybı, baş dönmesi ve bayılma sağlık sorunun durumunun diğer belirti ve semptomları arasındadır.
Tıpkı sağlıklı gebelik gibi hormonları tetikler ve idrar testinde sonuç pozitif olarak görülebilir. Ancak tam tanı koyulması için ultrasonografi ve BETA HCG tetkiklerinin yapılması önerilir.
Bu durum çoğu zaman hamileliğin 1 ile 2 aylık dönemleri arasında tespit edilir. Klasik klinik bulguları kasık ağrısı, vajinal kanama veya lekelenme ve regl tarihindeki gecikmelerdir.
Bu durumda kese pek görülmez. Ancak çok nadiren rahim dışında kese oluşabilmektedir.
Bu hamilelikte embriyo gelişemeyeceği ortamda büyümeye çalışarak anne adayını tehlikeye atmaktadır. Tedavisi elzem bir durumdur. Ancak kimi zaman bu hamilelik kendi kendine noktalanabilir. Fakat bu çok nadir bir durumdur ve hamileliğin çok erken dönemlerinde gerçekleşebilir.
Ektopik gebelik ağır kanamaya sebep oluyorsa, acil ameliyata ile gebelik sonlandırılabilir.
Bu hamileliği yaşayan kadınların büyük bir çoğunluğu sonrasında sağlıklı bir gebelik yaşarlar.
Op.Dr.Ebru KİRAZOĞLU YILDIRIM (Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı) için Randevu İletişim Bilgileri aşağıdadır.
Adres: Haliliye / ŞANLIURFA
Telefon: 0(532) 311 83 84
Haber, Duyuru, ve her türlü gelişmeden haberdar olmak için e-bülten aboneliğini yaptırınız